 |
Pryszczyca
Pryszczyca jest zaraźliwą chorobą zwierząt parzystokoptnych, przebiegająca z wysoką temperaturą i tworzeniem się pęcherzyków na błonach śluzowych pyska, racicach i wymieniu. Chorobę wywołuje wirus Picornavirus aphtae. Człowiek odgrywa rolę przede wszystkim jako mechaniczny przenosiciel zakażenia poprzez środki transportu, przedmioty, odzież, a nawet poprzez błony śluzowe dróg oddechowych. Choroba przenosi się przez kontakt bezpośredni, drogą pokarmową i powietrzną: poprzez mleko, paszę, wodę; mechanicznie: przez owady, środki transportu, przedmioty. Zwierzęta wydalają wirus ze śliną, w której jest zawartość pękniętych pęcherzyków. Zakażony jest mocz i mleko.
U człowieka do zachorowania na pryszczycę dochodzi sporadycznie.Do zakżenia dochodzi przez zanieczyszczenie wydalinami lub wydzielinami chorych zwierząt oraz spożywanie zakażonego mięsa i mleka. Okres wylęgania trwa od 2 do 18 dni, po nim rozpoczyna się choroba gorączką (40° C), dreszczami, bólami głowy i mięśni, spadkiem ciśnienia tętniczego. Pojawia się suchość w ustach ustępująca ślinotokowi, a potem wytwity pęcherzykowe przeźroczyste, które przechodzą w ropne i są bolesne. Umiejscawiają się one na błonie śluzowej jamy ustnej, nosowo-gardłowej, spojówkach oczu oraz na skórze rąk i nóg, w przestrzeniach między palcami. Jeżeli dojdzie do cięższych przypadków wysypka pęcherzykowa pojawia się na twarzy, uszach, okolicy kolan, a nawet błony śluzowej narządów płciowych. Mogą też pojawić się zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Po 2 tygodniach choroba kończy się wyzdrowieniem.
W środowisku zewnętrznym, w sierści, w paszy, w ziemi, nawozie - wirus przeżywa tygodnie, a nawet miesiące. Peklowanie i wędzenie mięsa oraz solenie skór nie niszczą wirusa. Jest wrażliwy na działanie promieni słonecznych. Temperatura 37° C niszczy go do 24 godzin, a 60 - 65° C zabija go w ciągu godziny. Zapobieganie i zwalczanie powinno może odbywać się poprzez:
- Eliminację chorych zwierząt i wrażliwych w ognisku, co polega na 3-tygodniowej izolacji ogniska zwierzęcego i terenu zakażonego, licząc od ostatniego przypadku zachorowania, wstrzymanie ruchu zwierząt.
- Przeprowadzenie dezynfekcji w ognisku środków transportu, ubrania i obuwia. Do dezynfekcji używa sie ługu sodowego.
- Szczepienia profilaktyczne bydła i owiec z terenu zakażonego.
Opracowano na podstawie:
1. W. Bruhia, R. Brzozowska: „Vademecum lekarza ogólnego”, PZWL, Warszawa 1984 r.
2. W. Magdzik: „Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zapobieganie i zwalczanie&rdquo , Vesalius - Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne, Warszawa 1993.
|
 |
|
|
